Bài 5 · 10 phút
Góc chiếu
Góc chiếu là các góc giữa các hành tinh. Bài này nói về năm góc chiếu chính, biên độ, và cách nhận ra chúng nhanh bằng cách đếm cung.
Năm góc chiếu chính
Góc chiếu là một góc có ý nghĩa giữa hai điểm trong lá số, đo dọc theo hoàng đạo. Các nhà chiêm tinh đọc góc chiếu như những cuộc trò chuyện giữa các hành tinh: có cuộc trôi chảy dễ dàng, có cuộc tạo ra ma sát thúc đẩy thay đổi.
Năm góc chiếu chính là: góc hợp ở 0 độ, khi hai hành tinh ở cạnh nhau và hòa trộn; góc lục hợp ở 60 độ, được đọc là cơ hội đền đáp cho nỗ lực; góc vuông ở 90 độ, được đọc là căng thẳng và thử thách; góc tam hợp ở 120 độ, được đọc là sự dễ dàng và tài năng tự nhiên; và góc đối ở 180 độ, được đọc là lực kéo giữa hai phía đang tìm sự cân bằng.
Trong truyền thống, góc tam hợp và lục hợp được gọi là hài hòa, góc vuông và góc đối được gọi là căng hay thử thách, còn góc hợp tùy vào các hành tinh liên quan. Căng không có nghĩa là xấu. Nhiều nhà chiêm tinh nói rằng các góc chiếu thử thách là nơi con người trưởng thành nhiều nhất.
Biên độ, đang tụ và đang tách
Các hành tinh hiếm khi tạo một góc hoàn hảo. Biên độ là khoảng sai lệch mà các nhà chiêm tinh chấp nhận quanh con số chính xác. Một góc tam hợp với biên độ 3 độ nghĩa là hai hành tinh cách nhau từ 117 đến 123 độ. Biên độ khác nhau tùy nhà chiêm tinh và thường rộng hơn với Mặt Trời và Mặt Trăng. Biên độ càng hẹp thì góc chiếu được đọc là càng mạnh.
Một góc chiếu là đang tụ khi hành tinh nhanh hơn đang tiến về góc chính xác, và đang tách khi nó đang rời xa. Các nhà chiêm tinh truyền thống đọc góc chiếu đang tụ là đang mạnh lên, còn góc chiếu đang tách là đang phai dần.
Góc chiếu có thể hình thành giữa bất kỳ hai điểm nào, kể cả điểm Mọc và Thiên Đỉnh. Khi một hành tinh tạo góc chiếu sát với một góc của lá số, các nhà chiêm tinh đọc nó là hiện rõ hơn trong đời sống của người đó, điều này nối góc chiếu với các góc trong bài trước.
Mẹo đếm trọn cung
Có một cách nhanh để thấy góc chiếu: đếm số cung giữa hai hành tinh, theo đường ngắn hơn quanh hoàng đạo. Cùng cung là góc hợp. Cách hai cung là lục hợp, ba cung là vuông, bốn cung là tam hợp và sáu cung là góc đối. Cách một cung hoặc năm cung không tạo góc chiếu chính nào. Các nhà chiêm tinh thời Hy Lạp hóa nói rằng các cung ở những vị trí đó không thể “nhìn thấy” nhau.
Cách này đúng vì mỗi cung rộng 30 độ: hai cung là 60 độ, ba cung là 90 độ, và cứ thế. Nó cũng đi theo các nguyên tố. Các cung cách nhau bốn cung có cùng nguyên tố, vì thế góc tam hợp được đọc là dễ dàng. Các cung cách nhau ba cung có cùng tính chất nhưng khác nguyên tố, vì thế góc vuông được đọc là căng thẳng.
Mẹo đếm cung và cách tính theo độ có thể không khớp nhau. Hai hành tinh ở cuối một cung và đầu cung kế tiếp có thể chỉ cách nhau vài độ, rất gần về độ, nhưng lại ở hai cung khác nhau. Và hai hành tinh cùng một cung có thể cách nhau gần 30 độ. Lá số của Zodiaq liệt kê góc chiếu theo độ chính xác và biên độ, còn các công cụ so sánh của nó dùng khoảng cách cung.
Một số nhà chiêm tinh còn đọc các hình mẫu tạo bởi nhiều góc chiếu cùng lúc. Đại tam hợp nối ba hành tinh cùng nguyên tố, mỗi hành tinh tạo góc tam hợp với hai hành tinh kia. Thế chữ T nối hai hành tinh ở góc đối với một hành tinh thứ ba tạo góc vuông với cả hai. Chúng đều được dựng từ chính năm góc chiếu bạn vừa học.
Thuật ngữ chính
- Góc chiếu
- Một góc có ý nghĩa giữa hai điểm trong lá số, chẳng hạn 90 hoặc 120 độ.
- Biên độ (orb)
- Khoảng sai lệch quanh góc chính xác của một góc chiếu mà trong đó các nhà chiêm tinh vẫn tính góc chiếu đó.
- Góc chiếu đang tụ
- Góc chiếu đang tiến gần đến chính xác khi hành tinh nhanh hơn di chuyển.
- Góc chiếu đang tách
- Góc chiếu đã qua điểm chính xác và đang giãn ra.
- Khoảng cách cung
- Số cung giữa hai vị trí, đếm theo đường ngắn hơn. Nó cho ra một góc chiếu trọn cung nhanh chóng.
Ví dụ minh họa
Ví dụ minh họa: các góc chiếu trong lá số của Maya
Hãy đếm cung trước. Mặt Trăng của Maya ở Sư Tử và Sao Thủy ở Bạch Dương: cách nhau bốn cung, một góc tam hợp. Số độ cũng khớp: Mặt Trăng ở 11°40' Sư Tử và Sao Thủy ở 11°10' Bạch Dương tạo góc tam hợp với biên độ chỉ 0,51 độ. Mặt Trăng đã qua góc tam hợp chính xác khoảng một giờ trước khi cô sinh, nên góc chiếu này đang tách.
Mặt Trăng Sư Tử và Sao Thổ Bảo Bình của cô cách nhau sáu cung, một góc đối, với biên độ 2,73 độ. Sao Thổ ở 14°24' Bảo Bình, nên điểm đối diện chính xác là 14°24' Sư Tử. Mặt Trăng của cô, ở 11°40' Sư Tử, vẫn đang tiến về điểm đó, nên góc đối này đang tụ. Sao Hỏa Bảo Bình và Sao Diêm Vương Bọ Cạp của cô cách nhau ba cung, một góc vuông với biên độ 2,51 độ.
Giờ là một trường hợp hai cách tính khác nhau. Mặt Trời của Maya ở 25°15' Song Ngư và Sao Kim ở 1°59' Song Ngư cùng một cung, tức góc hợp trọn cung. Nhưng chúng cách nhau khoảng 23 độ, quá xa để là góc hợp theo độ, nên bộ máy tính toán không liệt kê góc chiếu nào. Mặt Trời Song Ngư và Mặt Trăng Sư Tử của cô cách nhau năm cung, không tạo góc chiếu chính nào theo cả hai cách.
Lịch sử và truyền thốngPtolemy, các cung và Kepler
Ptolemy mô tả góc đối, tam hợp, vuông và lục hợp trong Tetrabiblos, liên hệ chúng với các phân số đơn giản của vòng tròn và với hòa âm. Các nhà chiêm tinh thời Hy Lạp hóa ban đầu nghĩ về các quan hệ này giữa các cung trọn vẹn, và cách nói về các cung “nhìn thấy” hay “không nhìn thấy” nhau bắt nguồn từ thời kỳ đó.
Việc đo góc chiếu theo độ chính xác và biên độ ngày càng quan trọng trong chiêm tinh trung cổ. Vào thế kỷ 17, nhà thiên văn Johannes Kepler, người cũng lập lá số, đã đề xuất các góc chiếu mới như góc ngũ phân 72 độ. Các nhà chiêm tinh hiện đại thường bổ sung các góc chiếu phụ, như góc 150 độ (quincunx), vào năm góc chiếu chính.
Thử ngay: Gọi tên góc chiếu
Có hai cung được hiển thị. Đếm số cung giữa chúng theo đường ngắn hơn và chọn góc chiếu mà chúng tạo ra, hoặc không có góc chiếu chính nào.
Vòng 1/5
Kiểm tra mức hiểu bài
Câu 1/5
Suy ngẫm
Bạn có nhận thấy trong mình một lực kéo giữa hai nhu cầu dường như trái ngược nhau không? Bạn sẽ mô tả nó thế nào mà hoàn toàn không dùng đến chiêm tinh?
